De weg vinden naar het water door de inzet van hubs
Amsterdam Vaart! realiseert alternatief voor bouw- en goederenvervoer over de weg

Bouw- en goederenvervoer in de drukke binnenstad van Amsterdam is een uitdaging. Niet alleen is het belastend voor de zwakke kades en bruggen, ook zorgt het voor congestie en emissie-uitstoot. Onder de naam Amsterdam Vaart! kijken Port of Amsterdam, gemeente Amsterdam, Waternet en TNO naar de mogelijkheden om het transport van bouwmaterialen en -materieel van de weg naar het water te verplaatsen, waarbij gebruik wordt gemaakt van hubs als ontkoppelpunt aan de rand van de stad. 

We spraken Kim Borgmann, projectleider van Amsterdam Vaart! en Jorrit Harmsen, consultant Sustainable Transport and Logistics bij TNO over waarom dit project zo belangrijk is voor de bereikbaarheid én duurzaamheid van zowel Amsterdam als de metropoolregio. 

Logistiek verplaatsen naar het water
In de drukke binnenstad van Amsterdam met haar slechte kades en bruggen is de noodzaak voor slimme en duurzame logistiek steeds belangrijker geworden. Daarnaast wordt de ruimte op en om de bouwplaats steeds schaarser waardoor leveranciers precies op tijd op een zo slim mogelijke manier hun bouwmaterialen moeten leveren. Om die reden sloegen Port of Amsterdam, gemeente Amsterdam, Waternet en TNO de handen ineen met als doel om bouw- en goederenvervoer van de weg naar het water te verplaatsen. Ongeveer 35% van het bouwgerelateerde verkeer kan gebruik maken van vervoer over water. Daarmee realiseer je een reductie van 30% CO2 uitstoot en heb je minder slijtage van het wegennet. “In 2018 vonden we vier projecten die gedeeltelijk of volledig hun bouwlogistiek over water wilden organiseren”, vertelt Kim Borgmann. “Allemaal met verschillende beweegredenen: beperken van de overlast voor de buurt, vanuit duurzaamheidsoverwegingen of voor het verbeteren van de bereikbaarheid van de stad. Je ziet dat vracht over de gracht steeds meer geaccepteerd wordt.” 

“Het aardige is dat we merken dat aannemers echt gaan nadenken: wat betekent het voor ons?” vertelt Jorrit Harmsen. “Als er normaal gesproken bijvoorbeeld vier of vijf keer per dag een bestelauto of vrachtwagen langs moet komen om te lossen, dan worden ze natuurlijk enthousiast als blijkt dat er ook 1 of 2 keer per week een schip kan aanmeren. Nieuwe spullen worden geleverd vanaf de hub en het afval wordt meteen weer mee terug genomen. Dat betekent echter wel dat je van tevoren meer moet gaan plannen en bedenken welke spullen je nodig hebt. Dat creëert rust en ruimte op de bouwplaats, omdat je je kunt focussen op het bouwen zelf in plaats van de logistiek eromheen.” 

CO2 besparen 
Naast het verbeteren van de bereikbaarheid speelt duurzaamheid ook een belangrijke rol in het project. “Doordat je bouwlogistiek slim organiseert en de binnenvaart gebruikt, kun je behoorlijk wat CO2 besparen”, legt Harmsen uit. Het inzetten van vervoer over water levert niet alleen voordelen op voor het traject van de hub naar de bouwplaats, maar ook op het traject van leverancier naar de hub. “Veel partijen maken nu ook al gebruik van biodiesel, een slimme en duurzame variant. Daarnaast zijn we aan het kijken of we die laatste stap kunnen nemen richting zero-emissie, oftewel elektrische schepen of schepen op waterstof.” 

Op dit moment vaart er al één elektrisch schip in Amsterdam. Volgens Borgmann is het bedrijfsleven zich aan het voorbereiden om op korte termijn grote duurzame investeringen te doen in haar vloot. 

Festival Duurzame Mobiliteit 
Op het Festival Duurzame Mobiliteit geven Port of Amsterdam, gemeente Amsterdam en TNO een inspiratiesessie om uitleg te geven over Amsterdam Vaart! “Samen met de betrokken bouwbedrijvenlaten we zien welke voordelen bouwlogistiek over water heeft”, vertelt Borgmann. “Daarnaast willen we de toekomst voor slimme en duurzame logistiek voor Amsterdam laten zien.” Ook is het volgens Harmsen nuttig om zo veel mogelijk contacten te leggen op het festival die mee kunnen denken over de volgende stappen. “Hoe stimuleer je slimme en duurzame logistiek nog meer? Hoe moeten we omgaan met alle werkzaamheden die in de komende periode gaan plaatsvinden in het centrum van Amsterdam? Hoe zorg je ervoor dat het water nog meer benut wordt zowel in Amsterdam als daarbuiten op het traject van leverancier naar hub? Dat zijn dingen die nog wel wat uitzoekwerk vergen”, vertelt Harmsen.